Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών ενέργειας έφεραν αναμφισβήτητα ευκολία στην καθημερινότητα των πολιτών. Παράλληλα, όμως, άνοιξαν την πόρτα σε εξελιγμένες μορφές κυβερνοεγκλήματος. Το τελευταίο διάστημα, οι απάτες με πρόσχημα τη ΔΕΗ και τον ΔΕΔΔΗΕ παρουσιάζουν ανησυχητική έξαρση, με εκατοντάδες ανυποψίαστους καταναλωτές να χάνουν καθημερινά από μερικές εκατοντάδες έως και χιλιάδες ευρώ.
Το ερώτημα που γεννάται εύλογα σε κάθε θύμα είναι κοινό: «Πού βρήκαν το τηλέφωνο και το όνομά μου;» Η απάντηση κρύβεται στα άδυτα του διαδικτύου. Οι σύγχρονες εγκληματικές οργανώσεις δεν λειτουργούν πλέον στην τύχη. Σύμφωνα με αναλύσεις των διωκτικών αρχών, οι σπείρες έχουν αγοράσει ολόκληρες βάσεις δεδομένων (data leaks) στο deep web, οι οποίες προέρχονται από κυβερνοεπιθέσεις και παραβιάσεις ιδιωτικών και δημόσιων φορέων. Αυτά τα ψηφιακά «πακέτα» περιλαμβάνουν ονοματεπώνυμα, τηλέφωνα, διευθύνσεις, ακόμη και στοιχεία παλαιότερων λογαριασμών. Έτσι, όταν ο απατεώνας καλεί ένα θύμα, γνωρίζει ήδη προσωπικές του πληροφορίες, γεγονός που καθιστά το πρόσχημα εξαιρετικά πειστικό.
Οι Πιο Συχνές Μεθοδολογίες των Δραστών
Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν κυρίως τρεις μεθόδους για να προσεγγίσουν τους καταναλωτές:
- Ηλεκτρονικό «Ψάρεμα» (Phishing): Οι καταναλωτές λαμβάνουν παραπλανητικά SMS (Smishing) ή μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που φέρουν το λογότυπο της ΔΕΗ. Τα μηνύματα αυτά ενημερώνουν ψευδώς για δήθεν ανεξόφλητους λογαριασμούς ή για μια υποτιθέμενη «επιστροφή χρημάτων» (π.χ. τύπου Power Pass). Περιέχουν έναν σύνδεσμο (link) που οδηγεί σε μια
πιστή απομίμηση της επίσημης ιστοσελίδας e-bill της εταιρείας. Μόλις το θύμα πληκτρολογήσει τους κωδικούς του e-banking, οι δράστες αποκτούν πλήρη πρόσβαση στους τραπεζικούς του λογαριασμούς.
- Τηλεφωνική Εξαπάτηση (Vishing): Οι δράστες καλούν στο τηλέφωνο προσποιούμενοι λογιστές ή τεχνικούς της ΔΕΗ. Πιέζουν ψυχολογικά το θύμα, επικαλούμενοι «επείγουσα ανάγκη» για τακτοποίηση οφειλής ή άμεση κατάθεση επιδόματος. Ζητούν επίμονα τους μυστικούς κωδικούς OTP που έρχονται στο κινητό του χρήστη.
- Ψεύτικοι Τεχνικοί στο Σπίτι: Πρόκειται για τη φυσική μορφή της απάτης. Επιτήδειοι εμφανίζονται σε σπίτια, στοχεύοντας κυρίως ηλικιωμένους. Ισχυρίζονται ότι υπάρχει σοβαρή βλάβη στο δίκτυο ή κίνδυνος έκρηξης. Με αυτό το πρόσχημα, πείθουν τους ιδιοκτήτες να συγκεντρώσουν μετρητά και τιμαλφή σε ένα σημείο για να μην καταστραφούν, και στη συνέχεια τα αφαιρούν.
Οδηγός Άμυνας για τους Καταναλωτές
Η προστασία των προσωπικών και οικονομικών μας δεδομένων απαιτεί αυξημένη προσοχή και τήρηση βασικών κανόνων ψηφιακής ασφάλειας:
- Κανένας κωδικός στο τηλέφωνο: Η ΔΕΗ, ο ΔΕΔΔΗΕ και οι τράπεζες δεν πρόκειται ποτέ να ζητήσουν τους κωδικούς πρόσβασης (Password, PIN ή OTP) του e-banking σας.
- Αποφύγετε τους εξωτερικούς συνδέσμους: Μην πατάτε ποτέ links που περιέχονται σε SMS ή email για πληρωμές. Για οποιαδήποτε συναλλαγή, πληκτρολογείτε οι ίδιοι τη διεύθυνση της ΔΕΗ στον φυλλομετρητή σας (browser) ή χρησιμοποιείτε την επίσημη εφαρμογή.
- Διασταύρωση στοιχείων: Αν δεχτείτε ύποπτη κλήση, κλείστε αμέσως το τηλέφωνο. Καλέστε εσείς οι ίδιοι στα επίσημα τηλέφωνα εξυπηρέτησης της εταιρείας για να επιβεβαιώσετε αν υπάρχει πράγματι εκκρεμότητα.
- Κλειστή πόρτα σε αγνώστους: Οι πραγματικοί τεχνικοί του ΔΕΔΔΗΕ εργάζονται αποκλειστικά στους μετρητές (ρολόγια) και δεν ζητούν ποτέ να εισέλθουν εντός της οικίας, ούτε ζητούν χρήματα.
Η ενημέρωση αποτελεί την ισχυρότερη ασπίδα μας. Σε περίπτωση που διαπιστώσετε οποιαδήποτε ύποπτη κίνηση ή πέσετε θύμα κλοπής, επικοινωνήστε άμεσα με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος ή την Ελληνική Αστυνομία.